काठमाडौँ । भाषा दिवसको अवसर पारेर वर्तमान कविता समूह र रातोघर फाउन्डेसनको संयुक्त आयोजनामा सम्पन्न ‘मातृभाषा कविता गोष्ठी’ बहुभाषिक संवेदना, सांस्कृतिक स्मृति र समकालीन चेतनाले भरिएको सशक्त साहित्यिक समारोहका रूपमा सम्पन्न भएको छ। नेपाली, नेपाल भाषा र तामाङ भाषासहित विभिन्न मातृभाषाका कविहरूको सहभागिताले कार्यक्रमलाई भाषिक सहअस्तित्व, सांस्कृतिक विविधता र सिर्जनात्मक अभिव्यक्तिको साझा मञ्चमा रूपान्तरण गरेको थियो।कार्यक्रमको प्रारम्भ हालै दिवंगत नेपाल भाषाका कवि, निबन्धकार, पत्रकार तथा भाषा आयोगका सदस्य सुरेश किरण मानन्धर र प्रख्यात साहित्यकार पारिजातको स्मरणबाट गरिएको थियो।
कार्यक्रममा वक्ताहरूले मातृभाषा केवल संवादको माध्यम नभई समुदायको इतिहास, संस्कृति, स्मृति र अस्तित्वको आधार भएको धारणा व्यक्त गरेका थिए।
कवि राजेन्द्र शलभले “किताब र नाता” कविता वाचन गर्दै मानिस र पुस्तकबीचको आत्मीय सम्बन्धलाई संवेदनशील ढंगले प्रस्तुत गरे। भीष्म उप्रेतीको “आगो” ले समयको अस्थिरता र समाजभित्रको बेचैनीलाई तीव्र रूपमा अभिव्यक्त गर्यो।
अनुवादक रश्मी शर्माले आफूले हिन्दीमा अनुवाद गरेको पुस्तक उजालेके संग बाट स्नेह सायमीको “कठपुतली” तथा राजेन्द्र शलभको “माँ” शीर्षकका कविता वाचन गर्दै भाषाबीचको साहित्यिक सेतु निर्माणको महत्त्व उजागर गरिन्। कवि विश्व सिग्देलले “वृक्षरेखा पूर्णविराम थियो” कविता मार्फत जलवायु संकट र प्रकृतिमाथि बढ्दो मानवीय हस्तक्षेपप्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गरे।
ईश्वर थोकरले तामाङ भाषामा “राला मिनरि” कविता सुनाए भने अनिता लामाले नेपाल भाषामा “अथें अथें” कविता वाचन गर्दै नेवा संस्कृतिको आत्मीय सौन्दर्य प्रस्तुत गरिन्।वरिष्ठ कवि स्नेह सायमीले नेपाल भाषामा “आश याय्” कविता प्रस्तुत गर्दै त्यसको नेपाली रूपान्तरण “आशा गरौं” मार्फत समकालीन राजनीतिक अवस्थामाथि धारिलो व्यङ्ग्य गरे। लक्ष्मी मालीले “व दुकाय त्योम्हः मखु” कविता नेपाल भाषा र नेपाली अनुवादसहित प्रस्तुत गर्दै मातृभाषाको सांस्कृतिक मिठासलाई प्रभावकारी ढंगले अभिव्यक्त गरिन्।
रमी प्रियाको “सिन्हाज्या म्ये” ले उपत्यकाको जमिनमाथि भइरहेको अतिक्रमणप्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गर्यो। प्रोल्लास सिन्धुलीयको “शहरको वृद्धालय” ले आधुनिक शहरी जीवनमा बढ्दो एक्लोपन र वृद्धावस्थाको मर्मस्पर्शी चित्र उतार्यो भने प्रमोद स्नेहीको “हातमा मलुवा” ले वर्तमान समाजको कठोर यथार्थलाई तीखो ढंगले उजागर गर्यो।सुरेश गाउँलेले “मुकुण्डो” कविता वाचन गरे भने सुनिता खनालको “पातमा प्रेम” कोमल प्रेमभावले भरिएको थियो।
केवल बिनाबीको “जिन्दगीले पिएका जिन्दगीहरू” ले संघर्ष र समयले थिचिएका जीवनहरूको यथार्थलाई प्रभावकारी ढंगले प्रस्तुत गर्यो।कार्यक्रमको सञ्चालन रातोघर फाउन्डेसनकी महासचिव अनिता लामाले आत्मीय र सजीव शैलीमा गरेकी थिइन्।
समापनका क्रममा वरिष्ठ कवि स्नेह सायमीले प्रतिरोध, प्रतिपक्ष र सांस्कृतिक चेतनालाई जीवित राख्न यस्ता साहित्यिक गोष्ठीहरूको निरन्तरता आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरे। साथै उनले सुरेश किरण मानन्धरले मातृभाषाको संरक्षण र प्रवर्द्धनमा पुर्याएको योगदानको भावपूर्ण स्मरण गरे। विविध मातृभाषाका स्वर, लय, स्मृति र संवेदनाले भरिएको उक्त कविता गोष्ठीले भाषा केवल बोलिने माध्यम मात्र नभई समुदायको आत्मा, इतिहास र भविष्यको उज्यालो पनि हो भन्ने अनुभूति उपस्थित सबैमा गहिरोसँग छोड्न सफल भएको थियो।